نکات مهم دراحداث گلخانه

احداث گلخانه

احداث گلخانه

تامین نور موردنیاز
مهم ترین عامل نوراست.گلخلنه بایددرجهتی ساخته شود که نورگیراست.درروزهای ابری ومناطق بانورکم باید ازنورمصنوعی استفاده کرد
در روزهای پرنور تابستان نیز با کشیدن حصیر یا توری‌‌های تیره‌رنگ یا پاشیدن گِل و رنگ‌های قابل شستشو روی پوشش گلخانه باید مانع از نفوذ نور اضافی به گلخانه شد.
تهویه درگلخانه وتامین حرارت گلخانه
هدف از تهویه گلخانه تامین دی اکسید کربن و افزایش کارایی فتوسنتز در گیاه و تامین درجه حرارت گلخانه می باشد.
تأمین دمای مناسب برای رشد و نمو گیاه به خصوص در روزهای سرد و ابری زمستان بسیار لازم است. پوشش گلخانه باید از جنسی انتخاب شود که کمترین تلفات گرما را داشته باشد
بهترین نوع سوخت برای وسایل گرمازا و سرمازا، گاز است. برخی افراد از گازوئیل و نفت استفاده می‌کنند اما تمیزترین سوخت، گاز است.
تعبیه دو دریچه جانبی در گلخانه ها و همچنین دریچه هایی در بالا و پایین برای استفاده از هر کدام بر طبق فصول راه های تهویه در گلخانه هستند. در زمستان بیشتر از دریچه بالایی جهت تهویه استفاده شود.
تأمین دی‌اکسیدکربن
دی‌اکسید‌کربن یکی از فاکتورهای ضروری در عمل فتوسنتز می‌باشد. افزایش غلظت دی‌اکسیدکربن به صورت مصنوعی در محیط گلخانه باعث رشد مطلوب گیاه، زودرسی محصول و افزایش کیفیت و کمیت آن می‌شود.
هوای گلخانه ممکن است خیلی خشک و یا خیلی مرطوب باشد که در حالت خشک باید با تجهیزات رطوبت‌سازمرطوب شده و در حالت خیلی مرطوب باید با انجام عمل تهویه رطوبت زدایی شود.
استفاده ازخاک مناسب
قبل از آغاز کشت ابتدا باید خاک آزمایش شود تا از لحاظ اسیدیته، شوری و عناصر غذایی و معدنی موجود در آن اطمینان حاصل گردد و در صورت نیاز اقدام به عملیات اصلاحی و کوددهی شود.
مساحت گلخانه
مساحت گلخانه بستگی به وسایل و تجهیزات تأمین گرما در گلخانه و سرمایه و سلیقه خود شخص و مقدار و نوع شکل زمین دارد.
ارتفاع گلخانه
ارتفاع گلخانه رابطه مستقیم با عمل تهویه دارد. ارتفاع 5 متر دما را 3 درجه خنک تر از زمانی می کند که ارتفاع 3 متر است. همچنین در فصل زمستان ارتفاع بیشتر در گلخانه گیاهان را از سرما زدگی مصون نگه می دارد. نوع محصول کشت شده در گلخانه نیز با ارتفاع مرتبط هست. مثلا برای گوجه و خیارو انواع محصولات داربستی می بایست در بالاترین نقطه گیاه 2متر وبرای محصولات غیرداربستی 1مترفضا جهت انجام بهتر عمل فتوسنتز وجود داشته باشد.
توپوگرافی (پستی و بلندی) زمین گلخانه
محل احداث گلخانه بایستی تا حد امکان مسطح باشد زیرا احداث گلخانه‌های بزرگ در زمین‌های ناهموار و شیب‌دار، هزینه‌های زیادی را برای انجام عملیات تسطیح نیاز دارد.
پوشش گلخانه
در ایران اغلب از پلاستیک برای پوشش گلخانه استفاده می شود. قیمت ارزانتر و کاربری راحت تری دارد. باید توجه داشت که حتما از پوشش های مقاوم به اشعه فرابنفش خورشید برای گلخانه استفاده شود چرا که پلاستیک های بدون این مقاومت بسیار سریع در برابر آفتاب دچار پوسیدگی خواهند شد.
برای مناطق شمالی از پوشش دارای uv حدود 5-3 درصد و در جنوب از پوشش دارای uv حدود 8-12 درصد و برای چابهار با شدت تابش بسیار بالا از پوشش حتی 20 درصد یو وی بهتر است استفاده شود. دقت شود از پوشش هایی استفاده شود که نور را به خوبی پخش کنند (این پوشش ها معمولا چندان شفاف نیستند) و باعث پخش مناسب نور شده و در کل گیاه نور بیشتری را دریافت خواهد کرد.
سیستم زهکشی مناسب
به دلیل استفاده گسترده از آب در عملیات‌های گلخانه‌‌، خاک گلخانه باید سبک بوده و زهکشی خوبی داشته باشد.
جهت وزش باد
بهترین حالت این است که طول گلخانه تقریباً در امتداد جهت باد غالب منطقه بوده و نسبت به آن انحراف مختصری داشته باشد.
گلخانه‌‌های قوسی (تونلی، نیمه استوانه‌ای، کوانست و هافمن) که دارای سقف و دیواره کمانی می‌باشند، باد را به سهولت از روی خود عبور داده و بهتر از گلخانه‌‌های زاویه‌دار دارای دیواره عمودی، در برابر باد مقاومت می‌کنند. برای مقابله با وزش باد می‌توان از بادشکن استفاده نمود.بادشکن خوب دیواره‌ای است که می‌تواند ردیفی از درختان مانند سرو، کاج و چنار باشد که در مقابل جهت وزش باد قرار می‌گیرند. دیواره‌های آجری که یکدست و بدون منفذ هستند مناسب نبوده و حتی باعث تشدید جریان باد خواهند شد
شرایط محیطی و اقلیمی مناسب
مناسب‌ترین منطقه برای کشت‌های گلخانه‌ای، منطقه‌ای است که زمستان ملایم داشته و از روزهای آفتابی زیادی برخوردار باشد.
دسترسی به آب مطمئن و سالم
شوری آب یکی از فاکتورهای مهم می‌باشد قبل از احداث گلخانه بهتر است از آب مورد استفاده آزمایش کاملی به عمل آید.
هرچه آب شیرین ترباشد عملکردمحصول بهترخواهدبود. استفاده از آب چاه به دلیل اینکه آب لوله‌کشی ممکن است دارای فلوراید و کلر باشد، مطلوب‌تر است. همچنین استفاده ازآب لوله کشی پرهزینه است.
آب رودخانه هم چندان مناسب نمی‌باشد زیرا ممکن است به عوامل بیماری‌زا آلوده باشد. به طور کلی حداقل آب مورد نیاز برای ۱۰۰۰ متر مربع گلخانه در هر شبانه روز در فصل تابستان 8تا10 مترمکعب است.
نوع محصول
یک گلخانه‌دار موفق با توجه به نیاز بازارهای داخلی و خارجی و برآورد هزینه‌های مربوط به تولید هر محصول، ابتدا باید تعیین کند که چه محصولی را تولید کند و سپس با توجه به نوع محصول و نیازهای محیطی آن، محلی مناسب از نظر شرایط اقلیمی برای ساخت گلخانه انتخاب کند.
دسترسی به نیروی کارارزان وماهر وسایرامکانات
دسترسی به امکانات دیگر ازجمله حمل ونقل، راه های ارتباطی، برق وسوخت نیزحائزاهمیت است.
گلخانه‌‌های دور از لوله‌‌های گاز، مجبور به استفاده از سایر منابع انرژی به جای گاز می‌باشند در حالی که گاز به عنوان ارزان‌ترین و پاک‌ترین منبع انرژی به شمار می‌رود.
نزدیکی به بازار فروش
نزدیکی به بازارفروش محصول ازاین نظرمهم است که محصول با هزینه حمل و نقل کمتر و با کیفیت بیشتر و با طراوات و تازگی کافی و در نتیجه با قیمت مناسب‌تر به فروش برسد.
سیستم خنک کننده فن و پد
پد ها اغلب از پوشال، تراشه چوب، کاغذ سلولزی و . . . ساخته می شوند، توسط لوله هایی که از بالای پد میگذرند خیس شده و با عبور جریان هوا و تبخیر آب سبب خنک کردن فضای گلخانه می شوند. فن در طرف مقابل پدها نصب می شود. به ازای هر 30-20 متر مربع فضای گلخانه به یک متر مربع پد احتیاج هست. پدها باید از نور مستقیم آفتاب مصون باشند و طوری نصب شوند که تمیز کردن آنها به راحتی صورت پذیرد همچنین باید آنها را رو به باد غالب قرار داد تا کارایی فن بهتر شود. سیستم فن و پد زمانی کارایی لازم را در تهویه دارد که رطوبت هوا کمتر از 60 تا 65 درصد باشد.( در مناطق ساحلی و مرطوب که رطوبت بالای 65-60 درصد است، نمی توان از سیستم خنک کننده فن و پد استفاده کرد)
در مناطق ساحلی ومرطوب باید برای خنک کردن محیط از فن و دریچه های جانبی و سقفی استفاده شود. لذا بالا بردن ارتفاع گلخانه در مناطق مرطوب جنوبی بسیار حائز اهمیت است و ارتفاع مفید گلخانه در این مناطق بسته به نوع کشت حداقل 5/4 تا 5 متر (تا ناودانی) و ارتفاع ناودان تا قوس 60/1 متر انتخاب شود.

shares